آناتومی و مورفولوژی دندان

ای نام تو بهترین سرآغاز، بی‌نام تو نامه کی کنم باز

با اینکه می‌دانیم دندان انسان از نظر آناتومی، لااقل در چند صد سال اخیر، دچار تغییرات مورفولوژیک نشده است، جای شگفتی است که در عالم دندانپزشکی این همه کتاب در این باره چاپ شده است. هر مؤلفی از دید خود و با زبان خویش و به هر دلیل، شخصی یا اجتماعی، کتابی نوشته است که اگر به‌دقت آنها را بخوانیم، بیش از چهار گروه نیستند:

1- در یک رده، کتاب‌هایی قرار دارند که آناتومی دندان را از دید ژنتیک بررسی کرده و آن‌قدر وارد جزئیات شده‌اند که حوصله خواننده را به سر می‌برند.

2- گروه دیگر سعی کرده‌اند بیشتر با آوردن تصاویر و ترسیم‌ها، فهم این مشکل را آسان سازند.

3- گروه سوم از جزئیات اکلوژن، بافت‌شناسی، آناتومی و فیزیولوژی سخن گفته‌اند، به نحوی که کتاب چندان طولانی و گاه گیج‌کننده شده و هدف اصلی گم می‌شود.

4- در گروه چهارم، آثاری قرار دارند که سه هدف اساسی زیر را ملحوظ داشته‌اند:

الف) کوتاه و فشرده کردن موضوع آناتومی دندان در مقایسه با سایر کتاب‌های آناتومی.
ب) خودآموز بودن کتاب، به نحوی که دانشجو حتی بدون حضور در کلاس درس بتواند به‌راحتی این واحد درسی را دنبال کند.
ج) امکان استفاده آسان برای بهداشت‌کاران و سایر دانشجویان علوم وابسته به دندانپزشکی، نظیر دانشجویان تکنسین پروتز.

در این مجموعه نیز سعی بر آن بوده است که در گروه چهارم قرار گیرد. افزون بر این، این کتاب در حال حاضر از پرخواننده‌ترین متون درس آناتومی دندان در اغلب دانشکده‌های دندانپزشکی جهان است. دلیل استقبال دانشجویان نیز صراحت جملات در توصیف آناتومی، طبقه‌بندی صفات مشترک دندان‌ها، سادگی و خودآموز بودن مطالب و در نهایت، فشرده بودن آن است.

در حالی که نسخه انگلیسی این کتاب به چاپ هفتم رسیده است، لازم به یادآوری است که تمام فصول کتاب از اهمیت فراوان برخوردارند؛ با این حال، فراگیری دقیق فصل دوم در سهولت یادگیری سایر فصول نقش اساسی دارد.

امیدواریم در راه فراگیری مسائل پیچیده آناتومی دندان گامی مؤثر برداشته باشیم و این خدمت ناچیز، که جزئی از دیون ما برای ترقی و تعالی رشته دندانپزشکی است، مورد عنایت دانشجویان قرار گیرد.

در خاتمه، از کلیه کسانی که به نحوی در تهیه و چاپ این مجموعه ما را یاری کرده‌اند، سپاسگزاری می‌شود.

دکتر حسن بهناز – دکتر ایرج شفق
زمستان ۱۳۸۳